Bài 1 đến 10/14

Chủ đề: Cổ học tinh hoa

Hybrid View

  1. #1
    Diamond Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    8.176
    Thanks
    301
    Thanked 3.169 Times in 588 Posts

    Default Cổ học tinh hoa

    Người khôn sống lâu

    Vua Ai Công nước Tề hỏi Đức Khổng Tử:

    - Người khôn có sống lâu không?

    Đức Khổng Tử đáp:

    - Có! Người khôn thì sống lâu. Chớ dại thì sống lâu sao được?
    Người ta có ba thứ chết, tự mình làm mình chết, chớ không phải số mạng đáng chết mà chết:

    1. Ăn uống không có chừng mực, thức ngủ không điều độ, làm lụng khó nhọc quá, lười biếng quá, chơi bời quá, người như thế thì phải chết vì bệnh tật.

    2. Phận làm người dưới mà can phạm người trên, lòng tham muốn không chừng, tính yêu cầu không chán, người như thế thì chết về hình pháp.

    3. Mình ngu mà kình địch với người khôn, mình yếu mà khinh bỉ người mạnh, không biết lượng sức mình mà cứ giận dữ làm liều, người như thế thì chết vì binh đao.

    Ba thứ chết ấy thật không phải là số mệnh, chỉ tự mình giết lấy mình mà thôi.

    Theo Hàn phi ngọai truyện
    Last edited by phale; 07-08-2009 at 09:02 AM.

  2. #2
    Diamond Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    8.176
    Thanks
    301
    Thanked 3.169 Times in 588 Posts

    Default Ðề: Cổ học tinh hoa

    Vợ răn chồng

    Án Tử làm tướng nước tề, một hôm đi việc quan, có tên lái xe theo hầu. Vợ tên lái xe dòm qua khe cửa, thấy chồng tay cầm cây dù, tay nắm dây cương, mặt vác hất lên trời, dương dương tự đắc.

    Lúc chồng về nhà, nàng xin từ bỏ ra đi. Chồng hỏi tại sao? Nàng nói:

    - Án Tử người gầy, thấp, bé nhỏ, làm đến tướng nước Tề, danh tiếng lẫy lừng khắp thiên hạ, thế mà thiếp xem ông ta vẫn khiêm tốn như chưa bằng ai. Chớ như chàng cao lớn, đẫy đà, chỉ làm một tên đánh xe bình thường, thế mà thiếp thấy chàng đã lấy làm vinh hạnh, tưởng không ai bằng mình nữa. Thế nên thiếp
    xin bỏ chàng mà đi.

    Từ hôm ấy, tên đánh xe bỏ được cái bộ vênh váo, nông nổi.
    Án Tử thấy thế làm lạ hỏi. Tên đánh xe đem việc nhà kể lại.
    Án Tử bèn cất cho làm quan đại phu.

    Án Tử Xuân Thu

  3. #3
    Diamond Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    8.176
    Thanks
    301
    Thanked 3.169 Times in 588 Posts

    Default Ðề: Cổ học tinh hoa

    Mất búa

    Có người mất búa nghi cho đứa con nhà hàng xóm lấy trộm. Anh ta trông dáng nó đi, rõ là đứa ăn trộm búa, thấy nó cất nhắc hành động, rõ là một đứa ăn trộm búa.

    Được một lúc, người ấy bới trong hố, lại tìm thấy cái búa. Hôm sau y trông lại đứa con nhà láng giềng, nhận thấy ngôn ngữ, cử chỉ của nó không có một tí gì là giống đứa ăn trộm búa nữa.

    Liệt-Tử

  4. #4
    Diamond Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    8.176
    Thanks
    301
    Thanked 3.169 Times in 588 Posts

    Default Ðề: Cổ học tinh hoa

    Tường đổ

    Nước Tống có người nhà giàu. Một hôm trời mưa, tường nhà anh ta đổ.

    Ðứa con nói: "Thưa cha, không đắp ngay tường lại, e có trộm vào."

    Người láng giềng thấy tường đổ, cũng nói: "Này bác, không đắp ngay tường lại, e có trộm vào."

    Tường chưa kịp đắp, tối hôm ấy, nhà anh ta quả nhiên mất trộm thật.

    Anh ta khen đứa con là khôn ngoan biết trước, mà người láng giềng là gian giảo làm xằng.

    Cùng một câu nói: con nói thì khen là tinh khôn, láng giềng nói thì ngờ là trộm cắp, bởi tại cớ làm sao? Tại con thì tình thân, cho nên không có bụng ngờ, láng giềng là tình sơ, cho nên sinh ra ngờ vực. Thế cho nên phận sơ mà câu nói thân, thì thế nào cũng làm cho người nghe mình đem lòng nghi ngờ.

    Hàn Phi Tử

  5. #5
    Gold Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket thachanhtim's Avatar
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    1.076
    Thanks
    358
    Thanked 454 Times in 106 Posts

    Default Ðề: Cổ học tinh hoa

    CỔ HỌC TINH HOA
    Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc
    Từ An Trần Lê Nhân
    NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC
    XB năm :1988

    Tiểu tự

    “Có mới, nới cũ” thường tình vẫn thế. Tân học mỗi ngày một tiến, tất Cựu học phải lùi và có khi sợ rồi mai một đi mất. Nhưng, Tân học mà hay, tất là Tân học có một nền tảng vững chắc. Nền tảng ấy tức là tinh hoa của Cựu học. Cựu học nước nhà là một thứ học trải qua bao nhiêu đời, đã làm cho ông cha ta phù thực được cương thường, chấn chỉnh được phong hóa, bảo tồn được quốc thể, duy trì được thế đạo nhân tâm, thật không phải là một cái Học không có giá trị đáng khinh rẻ hay quên bỏ được. Vả chăng: "Tri kim, nhi bất tri cổ, vị chi manh cổ; tri cổ, nhi bất tri kim, vị tri lục trầm" ta đã biết truyện đời nay, ta lại cần phải học truyện đời xưa, ta ôn lại việc đời xưa mà ta rõ được việc đời nay, có như thế, thì cái Học của ta mới không đến nỗi khiếm khuyết. Vì, tuy chia làm cổ, kim, nhưng chẳng qua cũng chỉ là buổi sớm, buổi chiều trong một ngày của trời đất, kẻ học giả mà câu nệ chấp nhất, chỉ biết cổ không muốn biết kim, hay chỉ biết kim không muốn biết cổ, thì sao gọi là "bác cổ thông kim" được!

    Cựu học của ta là gì? Cựu học của ta tức là Hán học nghĩa là một cái Học chung cho cả mấy dân tộc ở Á Đông đã chịu cái văn hóa của giống người Hán, tức là người Trung Hoa. Cựu học không phải là chỉ có Tứ Thư, Ngũ Kinh, xưa kia đa số quen dùng làm cái học cử nghiệp mà thôi. Ngoại giả, còn Bác gia chư tử thật là man mác rộng như bể, học thuyết đủ mọi mặt, lý tưởng rất sâu xa, muốn học cho tới nơi, phải mất bao nhiêu công phu, thời giờ mới được. Nay, chúng tôi biên tập quyển sách nầy, không phải là muốn chuyên tâm nghiên cứu riêng một phái nào hay một nhà nào. Chúng tôi chỉ góp nhặt một đôi chút lý tưởng trong Cổ học gọi là để cho người đọc thiệp liệp qua được một ít tinh hoa của lối học cũ mà thôi. Nên chúng tôi mới lạm dụng bốn chữ "Cổ Học Tinh Hoa" làm nhan sách.

    Chúng tôi có ý chọn những bài ngắn mà nghĩa lý hàm súc dồi dào. Những bài ấy tuy là truyện từ đời xưa bên Tàu, nhưng ứng dụng vào đời nào và ở đâu cũng được. Vì truyện tuy cổ, nhưng cái chân lý thì bao giờ cũng là một, mà bao giờ cũng như mới. Nào hiếu đệ, nào trung tín, nào lễ nghĩa, nào liêm sĩ, đến cả những việc kỳ quái, sinh tử; bài nầy chính giọng huấn giáo, bài kia rõ thể ngụ ngôn, truyện nầy nghiêm trang khắc khổ, truyện kia khôi hài lý thú; đức Khổng nói "Nhân" hồn nhiên như hóa công; ông Mạnh bàn "Nghĩa" chơm chởm như núi đá, Tuân Tử nói "Lễ" thật là đường bệ, Mặc Tử nói "Ái" thật là rộng rãi, hình danh như Hàn phi tử thật là nghiêm nghị khiến người mất bụng làm xằng, ngôn luận như Án Tử thật là thâm thiết khiến người dễ đường tỉnh ngộ, đến nói đạo đức như Lão Tử, bàn khoáng đạt như Trang Tử thật lại biến hóa như rồng, phấp phới như mây... các lý thuyết mỗi nhà một khác, có khi phản đối hẳn nhau, nhưng thực khiến cho người đọc vừa được vui, vừa phải đem tâm suy nghĩ.

    Dịch những bài văn như thế, chúng tôi lấy làm rất khó. Chẳng những chữ Hán dịch ra chữ Nam, lắm câu không hết được nghĩa, nhiều bài, chính nguyên văn cũng mỗi nơi chép một khác không lấy gì làm xác định. Nên khi dịch, chúng tôi phải châm chước cân nhắc từng bài, bài thì địch thẳng nguyên văn, bài thì chỉ dịch lấy đại ý, hoặc có bài phải rút bớt, hay thêm ra, hay đúc lại, cốt cho nó xuông tiếng Nam mà không hại đến nghĩa bài thì thôi. Dịch Hán văn ra quốc văn, tất phải dùng nhiều chữ Hán. Song chữ nào bất đắc dĩ phải dùng, thì ở dưới chúng tôi đã có "giải nghĩa" rõ ràng. Nghĩa ấy thường chỉ là nghĩa riêng trong bài, chớ không phải hết mọi nghĩa của từng chữ.

    Những tên người, tên đất, muốn cho tinh tường, đáng lẽ phải có một cái biểu liệt đủ tên những tác giả cùng những người nói trong chuyện và một bức địa đồ Trung Hoa trải qua các thời đại. Nhưng việc ấy xin để nhường những nhà chuyên về Bắc sử sau nầy, đây chúng tôi chỉ chua qua để cho độc giả đủ biết cái đại cương mà thôi. Đọc một bài văn hay, mà tư tưởng đã thấm thía vào tâm não, thì tất không sao để yên ngòi bút mà không phê bình được. Đó cũng là một cái thông bệnh của những người hâm mộ văn chương hay có cái thú ngâm nga và đưa ngòi bút khuyên liền, khuyên kín vậy. Chúng tôi cũng không tránh khỏi cái bệnh ấy. Nên dưới mỗi bài chúng tôi cũng góp "Lời Bàn", cốt là để giải rõ các đại ý trong bài hoặc lạm bình một, đôi câu ứng với cái thời buổi bây giờ.

    Chúng tôi mạo muội biên dịch quyển sách nầy là quyển đầu, có ý bảo tồn tinh hoa của cổ học và mong các bạn thiếu niên ta nhớ đến nguồn gốc từ bao nghiêu nghìn năm về trước, rõ các điển tích thường dẫn trong văn chương nước nhà, thêm trước được ít tài liệu có khi làm văn phải dùng đến, rộng được ít tri thức tuy thuộc về Cổ học mà thật khác nào "như thóc gạo, như vải lụa", thường cần đến hàng ngày. Nếu quyển sách này, giúp được một phần trong muôn phần ấy, thì chúng tôi lấy làm hoan hỷ lắm vậy.


    Hà Nội, ngày 21 tháng 10 năm Ất Sửu (1925)

    Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc
    Từ An Trần Lê Nhân
    *** Looking for king...
    Ta hay chê cuộc đời méo mó,
    Sao không tròn ngay tự trong tâm
    Đất ấp ôm cho mọi hạt nảy mầm,
    Nhưng cây phải biết vươn lên tìm sự sống


  6. #6
    Gold Member PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket thachanhtim's Avatar
    Ngày gia nhập
    May 2009
    Bài viết
    1.076
    Thanks
    358
    Thanked 454 Times in 106 Posts

    Default Ðề: Cổ học tinh hoa

    1. KHÔNG QUÊN ĐƯỢC CÁI CŨ

    Đức Khổng-tử ra chơi ngoài đồng, thấy một người đàn bà đứng khóc nỉ non ở chỗ bờ đầm. Đức Khổng-tử lấy làm lạ, bảo học trò hỏi vì cớ gì mà khóc. Người đàn bà nói: "Độ trước tôi cắt cỏ thi, tôi đánh mất cái trâm cài đầu bằng cỏ thi, cho nên tôi khóc." Đức Khổng-tử hỏi: Đi cắt cỏ thi, mà mất cái trâm bằng cỏ, thì việc gì mà phải khóc? Người đàn bà nói: Không phải vì tôi đánh mất cái trâm cỏ thi mà tôi khóc; tôi sở dĩ khóc, là tôi thương tiếc một vật cũ, dùng đã lâu, mà ngày nay không sao thấy được nữa.

    GIẢI NGHĨA

    Khổng Tử Tập Ngữ: sách chép những lời nói, những truyện về đức Khổng Tử. - Khổng Tử tên là Khưa, tên tự là Trọng Ni, người nước Lỗ, thời Xuân Thu nhà Chu, học về Lễ, Nhạc, Văn chương đời cỗ, đi nhiều nước chư hầu không được dụng bỏ về làm kinh Xuân Thu, san định các kinh Thi, Thư, Dịch, Lễ, Nhạc và dạy học trò được ba nghìn người, có bảy mươi hai người giỏi. Nước Tàu xưng làm Tổ đạo Nho.

    LỜI BÀN

    Cái gì đã là của mình, mình có bụng yêu, mà lỡ khi mất, thì về sau dù có được cái khác giống như thế, hay hơn thế, mình cũng không thể sao yêu cho bằng. Thường, lại chỉ vì thấy cái mới mà hồi nhớ đến cái cũ, sinh ra chạnh lòng, nên câu ta thán, có khi ngậm ngùi thương khóc nỉ non. Tại sao vậy? Tại đối với mình, cái của mất không chỉ có giá của mà thôi, lại hình như còn có một phần tâm hồn mình hay tâm hồn người để lại cho mình ngụ ở trong nữa. Sự cảm động đầu tiên bao giờ cũng là sự cảm động hay nhất, bền nhất. Ôi! Cáo chết ba năm quay đầu về núi, con người ta, dù cho lông bông xiêu bạt đến thế nào, còn có chút tâm tình cũng không sao quên được gốc tích xứ sở mình. "Hồ mã tê bắc phong, Việt điểu sào nam chi". Con ngựa rợ Hồ (phía bắc nước Tàu) thấy gió bắc còn cất tiếng kêu, con chim đất Việt (phía nam nước Tàu) chọn cành nam mới chịu làm tổ, huống chi là người mà lại quên được nguồn gốc ư.

    2. LÚC ĐI TRẮNG, LÚC VỀ ĐEN

    Một hôm trời nắng Dương Bố đi chơi. Khi ở nhà ra, thì mặc áo trắng, đi được nửa đường, gặp trời mưa, quần áo ướt hết, mới vào ẩn mưa ở nhà bà con. Người ấy thấy Dương Bố ướt cả cho mượn cái áo thâm.

    Một lúc trời tạnh, Dương Bố mặc áo thâm về nhà. Con chó trông thấy, vừa cắn vừa xua đuổi. Dương Bố giận toan cầm gậy đánh.

    Anh là Dương Chu chạy ra bảo:

    "Đừng đánh nó làm gì! Nó đuổi như thế cũng phải. Giả sử con chó trắng nhà ta, lúc đi, thì trắng, lúc về thì đen, phỏng em có không lấy làm lạ mà không ngờ được không?"

    GIẢI NGHĨA

    Liệt Tử: sách của Liệt Ngữ Khấu hay người truyền học thuyết của Liệt Ngữ Khấu soạn ra, có tám quyển, sau nhà Đường, nhà Tống đặt tên là Sung Hư Chân Kinh, hay Sung Hu chí đức chân kinh.

    LỜI BÀN

    Lúc đi mặc áo trắng, lúc về mặc áo thâm, chính mình không biết mình thay đổi, con chó thấy khác thì xua đuổi. Mình đánh nó chẳng hóa ra lầm lắm ru! Lỗi tại mình thay đổi không tại con chó cắn xằng. Vậy nên ở đời khi mình làm điều gì khác thường, mà người ta không rõ, thì tất nhiên người ta bàn trái bàn phải. Nếu mình không tự xét mình thay đổi hay dở, chỉ biết trách người nghị luận nọ kia, thì chẳng khác nào như Dương Bố đánh chó trong truyện này.
    *** Looking for king...
    Ta hay chê cuộc đời méo mó,
    Sao không tròn ngay tự trong tâm
    Đất ấp ôm cho mọi hạt nảy mầm,
    Nhưng cây phải biết vươn lên tìm sự sống


Chủ đề tương tự

  1. Tinh dầu có thể xua đuổi côn trùng.
    By thuphong in forum Chị Em Tham Khảo
    Trả lời: 6
    Bài cuối: 18-09-2010, 08:02 AM
  2. Truyền thuyết Sơn Tinh,Thủy Tinh
    By ngoisaocodon in forum Thơ Truyện
    Trả lời: 2
    Bài cuối: 09-08-2009, 07:15 PM
  3. [SG] Nhà hàng Hoa Sữa - tinh túy hương vị Việt
    By Đôi Mắt Mùa Đông in forum Ẩm thực
    Trả lời: 1
    Bài cuối: 24-07-2009, 09:24 PM
  4. Tinh yêu đâu phỉa trò chơi - Tuấn Hưng
    By Khuyết in forum Nhạc Việt Online
    Trả lời: 0
    Bài cuối: 17-07-2009, 01:26 PM

Posting Permissions

  • Bạn không thể tạo chủ đề mới
  • Bạn không thể trả lời
  • Bạn không thể dùng tập tin đính kèm
  • Bạn không thể hiệu chỉnh bài
  •