Bệnh viêm gan C là một bệnh do virus viêm gan C gây nên. Bệnh lây nhiễm qua nhiều con đường khác nhau. Chúng ta cùng đi tìm hiểu trong bài viết dưới đây.


Bệnh viêm gan siêu vi C lây nhiễm như thế nào?

Nguồn gốc virus viêm gan C

Trước Chúa Giáng sinh, viêm gan được mô tả là “các cơn dịch vàng” lây qua đường thức ăn và nước uống. Sau đó mãi đến cuối thế kỷ thứ 19, người ta mới bắt đầu hồ nghi là viêm gan cũng có thể lây qua máu và kim chích. Rồi hơn 3 phần tư thế kỷ trôi qua, một vài phương thức thử nghiệm máu được phát minh, người ta khám phá ra rằng có 2 loại virus gây ra bệnh viêm gan: Một loại lây qua thức ăn là virus viêm gan A, một loại lây qua máu là virus viêm gan B. Sau đó một thời gian ngắn, người ta lại nhận thấy nhiều bệnh nhân bị viêm gan mà không phải do virus viêm gan A hay virus viêm gan B gây ra. Vì thế năm 1974, danh từ “không A không B (non-A, non-B hepatitis) đã ra đời để miêu tả những trường hợp này.

Đến năm 1989, với kỹ thuật nghiên cứu các phân tử cực kỳ nhỏ bé, các nhà khoa học đã tìm ra virus viêm gan C. Một thời gian ngắn sau, họ đã phác họa được cấu trúc và hình thù của virus viêm gan C một cách chi tiết. Khám phá này là một điểm son lịch sử, dẫn đầu cho hàng loạt những nghiên cứu quan trọng kế tiếp trong việc điều trị bệnh viêm gan siêu vi C.

Chi tiết: Virus viêm gan C - Loại virus giết người trong thầm lặng

Viêm gan C lây qua đường nào?

Về bản chất, siêu vi C lây truyền khi virus trong máu người bệnh xâm nhập vào máu của người lành. Chính vì vậy, máu được coi là con đường dẫn truyền virus viêm gan C. Hai phơi nhiễm (*) chủ yếu chính là tiêm chích ma túy và truyền máu.

(*) Phơi nhiễm là các hoạt động tiếp xúc trực tiếp với máu có thể làm lây truyền virus viêm gan C.

Truyền máu và các sản phẩm từ máu.

Năm 1970 – 1980, rất nhiều bệnh nhân bị nhiễm viêm gan C qua con đường truyền máu. Tỷ lệ viêm gan C sau truyền máu trong khoảng thời gian này được xác định là 8% – 10%. Đến năm 1990, các biện pháp sàng lọc máu ra đời nên tỷ lệ lây nhiễm siêu vi C qua con đường này đã giảm đi đáng kể (<5%). Kể từ đó, các cải thiện trong việc sàng lọc và kiểm tra máu đã có những bước tiến đáng kể, làm nguy cơ lây nhiễm qua con đường truyền máu sau năm 1993 chỉ còn dưới 1%.

Cho đến hôm nay, HCV lây nhiễm qua truyền máu và các sản phẩm từ máu đã trở nên rất hiếm do các kỹ thuật kiểm tra cực kì nghiêm ngặt, người ta có thể phát hiện được sự hiện diện của virus ngay cả ở những bệnh nhân mới nhiễm và trong cơ thể vẫn là viêm gan C kháng thể âm tính. Tỷ lệ lây truyền qua đường này hiện nay là 1/2000.000 (1 phần 2 triệu).

Tiêm chích ma túy, sử dụng chung bơm kim tiêm

Kể từ sau năm 1970, tiêm chích ma túy được coi là con đường chính trong việc làm lây nhiễm virus viêm gan C. So với các virus khác, khi sử dụng đường tiêm tĩnh mạch HCV lây truyền rất nhanh. Tỷ lệ nhiễm siêu vi gan C ở những người tiêm chích ma túy sử dụng chung bơm kim tiêm cao gấp 4 lần so với HIV. Nhiều nghiên cứu cũng đã chứng minh rằng, tỷ lệ mắc viêm gan C ở những người này là rất cao, lên đến 90%.

Thời gian tiêm chích và số lần sử dụng chung kim tiêm càng nhiều thì tỷ lệ lây nhiễm bệnh càng cao.

Lây truyền qua đường tình dục

Người ta tin rằng virus viêm gan C có thể lây truyền qua đường tình dục, nhưng tỷ lệ rất thấp. Khả năng nhiễm HCV qua đường này tăng khi một trong 2 người có nhiều bạn tình hoặc 1 trong 2 mắc thêm các bệnh tình dục khác (như giang mai, lậu, HIV,…).

Các con đường truyền nhiễm khác

  • Lây truyền trong gia đình.


Tỷ lệ nhiễm virus viêm gan C trong gia đình là cực kì thấp. Hơn nữa, nghiên cứu về lây nhiễm HCV trong phạm vi hộ gia đình là rất phức tạp. Tuy nhiên, người ta khẳng định rằng, siêu vi C không lây qua đường ăn uống, tiếp xúc thân mật, dùng chung bát đũa hay ôm hôn (gọi chung những con đường không máu). Chính vì vậy, nếu trong gia đình bạn có người bị viêm gan C, bạn không cần phải cách li hay hạn chế tiếp xúc với họ.

Nhiều nghiên cứu về con đường lây nhiễm virus gan C từ mẹ sang con cũng đã được thực hiện. Kết quả chỉ ra rằng, HCV không lây trong lúc bào thai ở trong bụng mẹ, mà chỉ lây trong quá trình sinh nở, nhưng tỷ lệ này cũng rất thấp (<5%). Viêm gan C cũng không lây qua việc cho con bú, tuy nhiên các bà mẹ bị viêm gan C vẫn được khuyến cáo trường hợp núm vú bị trầy xước thì không nên cho con bú trực tiếp vì có thể lây truyền bệnh sang con.

  • Phơi nhiễm nghề nghiệp


Nhân viên y tế là những người có tiếp xúc với máu, chính vì vậy họ có nguy cơ bị viêm gan C qua phơi nhiễm nghề nghiệp.

Lây nhiễm qua các dụng cụ xăm mình, xỏ lỗ cơ thể
Xăm mình hay các hoạt động xỏ lỗ cơ thể được tin rằng làm gia tăng nguy cơ nhiễm HCV, bởi các dụng cụ này không có kỹ thuật khử trùng đầy đủ.

  • Không xác định được đường lây nhiễm


Trong tất cả các ca nhiễm viêm gan C, hơn 40% các trường hợp không biết tại sao họ bị nhiễm bệnh.

Đọc thêm: Viêm gan C lây qua đường gì?

Việc trang bị những kiến thức về bệnh tật nói chung và bệnh viêm gan C nói riêng là việc hết sức cần thiết, điều này không chỉ giúp cho bạn có kiến thức để phòng tránh cho chính mình mà còn phòng tránh cho người thân và những người xung quanh bạn.

Nguồn: viemganc.vn​